Nasze usługi

ABC Szkolenia > Blog Transportowy > Czas pracy kierowców > ✅ Praca kierowcy w porze nocnej

✅ Praca kierowcy w porze nocnej

Czas pracy kierowcy w porze nocnej – najczęściej zadawane pytania

“Witam. Jak dokładnie interpretować godziny nocne? U mnie przypadają one 00:00-04:00. Wykręcę w ciągu dnia 9h i załóżmy od 23:30 mogę znów jechać, ale wiem, że w 10h się nie zmieszczę tego dnia. Lepiej czekać do tej 4:00? Będę miał rozładunek i będę wracał na bazę. Słyszałem, że jak wraca się na bazę to przepis nie obowiązuje.”

Prawdą znaną od laty jest fakt, że praktycznie każda zmiana w przepisach prawa wywołuje (przynajmniej początkowo) większe bądź mniejsze zamieszanie. Jeśli chodzi o środowisko kierowców zawodowych, najwięcej zainteresowania wzbudzają zawsze nowe regulacje w kontekście czasu pracy. Nie inaczej było w przypadku wejścia w życie zapisów dotyczących pory nocnej. O co w nich chodzi, jak je interpretować i dlaczego są często błędnie interpretowane? Odpowiedź w poniższym artykule.

Co to jest pora nocna i jak się ją wyznacza?

Na początku warto wspomnieć, o której porze nocnej będziemy w ogóle mówili. Przeglądając bowiem Kodeks pracy trafimy na art. 1517 w myśl którego pora nocna obejmuje 8 godzin między godzinami 21:00 a 7:00. Najczęściej w firmach ustalana jest ona w godzinach 22:00 – 6:00 chociaż pracodawca ma w tym względzie dowolność. Z punktu widzenia kierowcy zawodowego, ma ona jednak znaczenie jedynie przy ustalaniu jego wynagrodzenia. W kontekście jego codziennej pracy, dużo ważniejsza jest definicja zawarta w Ustawie o czasie pracy kierowców.

Art. 2 pkt. 6a Ustawy o czasie pracy kierowców

pora nocna – okres czterech godzin pomiędzy godziną 00:00 i godziną 07:00; definicję pory nocnej zawartą w tym przepisie stosuje się wyłącznie do celów ustalania czasu pracy;

Cztery godziny, o których mowa w przepisie, przedsiębiorca może wyznaczyć w różny sposób, np. 00:00 – 4:00, 1:00 – 5:00, 2:30 – 6:30 itd. Ważne, aby poinformował o niej swoich pracowników umieszczając odpowiedni zapis chociażby w regulaminie pracy, czy też w warunkach zatrudnienia.
Z racji ograniczenia o którym za chwilę powiemy, jeżeli w danej firmie, kierowcy pracują do późnych godzin nocnych, pracodawcy będzie zależeć na wyznaczeniu godzin nocnych jak najpóźniej, np. 3:00 – 7:00. Natomiast jeśli kierowcy wyjeżdżają w trasy z samego rana, bardziej opłacalne będzie wyznaczenie godzin 00:00 – 4:00. Należy jednak pamiętać, że musi być ona stała w danej firmie i dotyczyć wszystkich zatrudnionych kierowców.

O jakim kierowcy będzie mówili, że pracuje w porze nocnej?

Ustawa nie określa minimalnego czasu pracy, aby o danym pracowniku móc powiedzieć, że pracuje w porze nocnej. Przyjmujemy zatem, że jeżeli chociaż minuta jego pracy przypada w określonych godzinach, to ten pracownik będzie traktowany jako osoba pracująca w porze nocnej. Nie ma przy tym znaczenia, czy będzie to stricte prowadzenie pojazdu czy też inne prace podejmowane podczas zmiany.

Jeżeli zatem w danej firmie pora nocna wyznaczona została w godzinach 00:00 – 4:00, a kierowca rozpocznie pracę przed godz. 4:00 lub też zakończy swoją zmianę po północy to bez wątpienia będzie miał do niego zastosowanie przepis art. 21 Ustawy o czasie pracy kierowców.

Jakie ograniczenie nałożone jest na kierowcę pracującego w nocy?

Skoro określiliśmy już, w jaki sposób wyznacza się godziny pory nocnej oraz kogo traktować jako pracownika pracującego w nocy, możemy określić jakie ograniczenia przewidział dla takich kierowców nasz ustawodawca.

Art. 21 Ustawy o czasie pracy kierowców

W przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie.

Aby dobrze zrozumieć przytoczony przepis, w pierwszej kolejności należy odwołać się do definicji doby, w myśl której są to kolejne 24 godziny poczynając od rozpoczęcia pracy w danym dniu. Jeżeli zatem kierowca przychodzi do pracy o godz. 3:00 w poniedziałek – jego doba potrwa do 3:00 we wtorek. W tym okresie suma jego pracy może wynieść maksymalnie 10 godzin.

Już w tym miejscu zaznaczmy, że doba to stały okres 24 godzin – na jej długość nie ma wpływu wykonanie w międzyczasie odpoczynku dziennego. Innymi słowy – odpoczynek dzienny nie kończy nam doby i jeżeli zakończy się przed przykładową 3:00 we wtorek, nie spowoduje to „wyzerowania” godzin pracy wykonanej do tej pory. Dopiero po 3:00 nasze 10 godzin pracy będzie liczone od początku. 

Co wliczamy do czasu pracy kierowcy pracującego w porze nocnej?

Czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy w danym dniu. Pamiętajmy jednak, że nie wszystkie aktywności kierowcy w trakcie zmiany należy do tego czasu wliczać.

Art. 6 ust. 1 Ustawy o czasie pracy kierowców

Czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności:

1) prowadzenie pojazdu;

2) załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem;

3) nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym;

4) czynności spedycyjne;

5) obsługę codzienną pojazdów i przyczep;

6) inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy;

7) niezbędne formalności administracyjne;

8) utrzymanie pojazdu w czystości.

Poza wymienionymi rodzajami pracy, do czasu pracy kierowcy należy wliczyć jeszcze 15 minut przerwy, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin oraz czas poza przyjętym rozkładem czasu pracy, w którym kierowca pozostaje na stanowisku pracy kierowcy w gotowości do wykonywania pracy, w szczególności podczas oczekiwania na załadunek lub rozładunek, których przewidywany czas trwania nie jest znany kierowcy przed wyjazdem albo przed rozpoczęciem danego okresu.

Przyjmując zatem, że kierowca w danym dniu ma zaplanowaną jedynie jazdę i chce wykorzystać ją w maksymalnym wymiarze, do czasu pracy wliczy się czas wypisany poniżej na czerwono.

Wykres - czas pracy kierowcy

W podanym przykładzie kierowca rozpoczął pracę w porze nocnej (3:00) a zatem do końca doby (3:00 następnego dnia) przysługuje mu 10 godzin pracy. Będzie zatem zmuszony od 14:15 do minimalnie 3:00 udać się na odpoczynek. Rozpoczynając pracę wcześniej popełni wykroczenie, niezależnie od tego czy będzie zjeżdżał do bazy czy też rozpocznie rozładunek. Jeżeli jednak następnego dnia kierowca stawi się do pracy po godzinie 4:00, to w nowej dobie limit 10 godzin pracy nie będzie go już obowiązywał.

Analogicznie, jeżeli kierowca zakończy pracę w porze nocnej, trzeba zliczyć jego godziny w obecnie trwającej dobie (w przykładzie poniżej doba trwa od 16:00 do 16:00).

Rysunek - czas pracy kierowcy

Właściwe kwalifikowanie aktywności kierowcy jest niezwykle ważne. Może się bowiem okazać, że zmiana kierowcy trwa 15 godzin a mimo tego nie popełnia on żadnego wykroczenia i nie przekracza limitu 10 godzin pracy.

Rysunek - pora nocna kierowcy

Jeżeli podczas dyżuru (zaznaczonego kolorem żółtym) kierowca nie wykonywał pracy, to tego czasu nie będziemy zaliczać do czasu pracy kierowcy. Ponadto ze wszystkich wykonanych przerw jedynie 15 minut wliczymy do naszego 10 godzinnego limitu. W tym przypadku kierowca nie popełnia naruszenia.

Skąd biorą się problemy z egzekwowaniem przepisów dotyczących pory nocnej?

Wśród kierowców zawodowych panuje powszechna opinia, że godziny pory nocnej nie są kontrolowane na drodze, a jedynie w przedsiębiorstwie przez Państwową Inspekcję Pracy. Jest ona oczywiście mylna. Od nowelizacji Ustawy o transporcie drogowym w 2018 roku do kontroli pracy wykonywanej w porze nocnej uprawniona jest również Inspekcja Transportu Drogowego. To z kolei wskazuje na możliwość weryfikacji stosowania się do tych przepisów również na drodze. Jednak co warto zaznaczyć – nie w odniesieniu do kierowców zatrudnionych na umowę o pracę. W ich przypadku odpowiednim organem kontrolnym będzie PIP, Policja, Straż Graniczna lub Służba Celno- Skarbowa.  

Wspomniana weryfikacja jest niejednokrotnie bardzo utrudniona również z innych względów. Kierowca na drodze nie ma bowiem obowiązku wożenia ze sobą dokumentów potwierdzających wewnątrzzakładowe ustalenia. Niejednokrotnie zatem w celu ustalenia godzin pory nocnej obowiązujących w danym przedsiębiorstwie, Inspektor nakaże dosłanie odpowiednich zapisów w celu zakończenia kontroli. Sprawa upraszcza się w momencie wykonywania przez kierowcę pracy w godzinach 3:00 – 4:00. Taki pracownik bez wątpienia pracował w porze nocnej, gdyż nie ma możliwości ustalenia 4 kolejnych godzin między 00:00 a 7:00 w taki sposób, aby nie wypadała ona pomiędzy przytoczonymi godzinami.

Jakie kary przewidziane są za przekroczenia limitu pracy w porze nocnej?

Taryfikator mandatów zawarty w załącznikach Ustawy o transporcie drogowym to kolejny z powodów, dla którego przepisy dotyczące pory nocnej są często bagatelizowane. Zgodnie z nim przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej wiąże się z mandatem w kwocie 50 zł w przypadku naruszenia od 1 do 3 godzin oraz 100 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę. Warto przy tym jednak zaznaczać, że mandaty te zostaną nałożone na przedsiębiorcę, nie na kierowcę.

O ile jednak same kwoty kar nie są przerażające, o tyle duże większe konsekwencje mogą wiązać się z zakwalifikowaniem tych naruszeń do grupy poważnych i bardzo poważnych (PN i BPN). Przypominam, że średnio trzy bardzo poważne naruszenia na kierowcę w ciągu roku w danej firmie powodują wszczęcie przez organ postępowania w sprawie oceny dobrej reputacji. Może to w konsekwencji prowadzić do cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Autor: inż. Michał Pasik

warto sprawdzićPowiązane usługi

Certyfikat kompetencji zawodowych przewoźnika

Szkolenie na Certyfikat Kompetencji Zawodowych w zakresie przewozu rzeczy z rozszerzeniem o przewóz osób Certyfikat Kompetencji Zawodowych to dokument niezbędny dla każdego...

Świadectwo kwalifikacji zawodowej

Świadectwo kwalifikacji zawodowej dla kierowców Świadectwo kwalifikacji zawodowej kierowcy (potocznie kurs na przewóz rzeczy i osób bądź też KOD 95) jest dokumentem wydawanym...

Kwalifikacja wstępna przyspieszona na przewóz rzeczy lub osób

Kwalifikacja wstępna przyśpieszona – kurs na kierowcę zawodowego Kwalifikacja wstępna przyspieszona (pot. kurs na przewóz rzeczy / osób) to kurs, który dotyczy...

Szkolenie okresowe na przewóz rzeczy lub osób

Szkolenie okresowe kierowców na przewóz rzeczy lub osób Szkolenie okresowe (potocznie: kurs na przewóz rzeczy lub osób / kod 95) to jeden z...

Prawo jazdy na TIRa

Czym jest prawo jazdy na TIRa? Prawo jazdy na TIRa to potocznie używane określenie uprawnień pozwalających rozpocząć pracę w zawodzie kierowcy przewożącego...

Kurs na przewóz rzeczy – przedłużenie uprawnień

Kursy na przewóz rzeczy organizujemy dla kierowców zawodowych wykonujących przewóz drogowy lub dla kierowców powracających do zawodu. Aby przedłużyć kurs na przewóz...

OBIERZ DOBRY KURS

Szukasz szkolenia lub informacji odnośnie transportu drogowego? Jesteś na dobrej drodze. Nasza firma organizuje szkolenia dla kierowców zawodowych, przedsiębiorców oraz innych osób uczestniczących w operacjach transportowych. Ponadto zajmujemy się doradztwem w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych, mocowania ładunków oraz czasu pracy kierowców. Nie czekaj, skontaktuj się już teraz!

Copyright © ABC Szkolenia | 2021